Een medewerker komt met een vraag en jij weet het antwoord. Wat doe je?
Voor veel leidinggevenden is de reactie bijna automatisch: antwoord geven. Dat is begrijpelijk. Je wilt helpen, het gaat sneller en het werk kan weer verder. Toch kan juist die behulpzaamheid op langere termijn een patroon creëren waar zowel de medewerker als de leidinggevende last van krijgt.
‘Zolang jij antwoord blijft geven, blijft zij vragen.’
Een eenvoudig voorbeeld uit mijn eigen leven maakte me daar opnieuw bewust van. Mijn jongvolwassen dochter stelde me regelmatig vragen waarvan ik dacht: dat kun je toch zelf opzoeken of bedenken? Toch gaf ik meestal antwoord. Tot ik daarover klaagde tegen mijn schoonzusje.
Haar reactie: ‘Zolang jij antwoord blijft geven, blijft zij vragen.’
Hetzelfde mechanisme zien we regelmatig terug bij leidinggevenden. Ze vertellen dat medewerkers voortdurend bij hen binnenlopen met vragen, dat ze de hele dag problemen oplossen en brandjes blussen en daardoor nauwelijks toekomen aan het werk waarvoor ze zelf verantwoordelijk zijn.
Waarom blijven we toch antwoorden geven?
Meestal vanuit goede bedoelingen. Je wilt behulpzaam zijn. Je kent de oplossing. Je wilt voorkomen dat er iets misgaat. En soms is zelf antwoord geven simpelweg sneller dan iemand begeleiden om het zelf uit te zoeken.
Maar die snelheid heeft een keerzijde. Wanneer jij steeds de oplossing aandraagt, krijgt de ander minder gelegenheid om zelf na te denken, keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen.
De oplossing is natuurlijk niet om medewerkers voortaan met iedere vraag weg te sturen. Het gaat erom dat je bewuster kiest welke hulp iemand nodig heeft.
Vragen die kunnen helpen:
- Wat heb je zelf al geprobeerd?
- Hoe zou jij dit aanpakken?
- Welke mogelijkheden zie je?
- Wat heb je van mij nodig om zelf verder te kunnen?
- Wat denk je dat een goede volgende stap is?
Daarmee laat je iemand niet aan zijn lot over. Je helpt op een andere manier.
Als leidinggevende hoef je niet voortdurend degene te zijn die het antwoord weet of de oplossing aandraagt. Een belangrijk deel van je rol is ervoor zorgen dat anderen zich ontwikkelen en steeds beter in staat zijn om zelf verantwoordelijkheid te nemen.
Binnen Bewust Leidinggeven oefenen we met dit soort herkenbare praktijksituaties. Niet vanuit een theoretisch model, maar vanuit de vraag: wat doe je morgen anders in het gesprek met jouw medewerker?
De eerstvolgende leiderschapstraining Bewust Leidinggeven start op 7 oktober.